Leverkanker.nl

Alles over leverkanker

Leverkanker.nl

Behandeling leverkanker

behandeling leverkankerBehandeling van primaire leverkanker

Bij de behandeling van primaire leverkanker zijn twee zaken van belang: de onderliggende leverziekte (en daarmee de kwaliteit van de leverfunctie) en de grootte van de tumor. De onderliggende leverziekte is meestal levercirrose met of zonder portale hypertensie. Portale hypertensie is een complicatie van levercirrose die gepaard gaat met hoge bloeddruk in het aanvoerend bloedvat naar de lever.

Behandelmogelijkheden bij tumoren kleiner dan 5 cm:

Opereren

Opereren is mogelijk als de tumor kleiner is dan 5 cm en de lever verder goed werkt. Men kan dan een stuk van de lever met de tumor verwijderen. Uiteraard moet er dan wel genoeg leverweefsel overblijven om de leverfunctie nog naar behoren te kunnen vervullen. In dit geval moet de patiënt dus geen portale hypertensie of gevorderde levercirrose hebben.

Radiologische ablatie

Bij radiologische ablatie brengt de radioloog enkele naalden in de tumor en verwarmt de kankercellen zodat ze afsterven. Dit gebeurt onder narcose. Ablatie betekent letterlijk verwijdering. Ook dit kan worden toegepast bij tumoren die niet te groot zijn (kleiner dan 5 cm). Uit onderzoek blijkt dat radiologische ablatie vaak even goed werkt als chirurgische resectie. Beide technieken zijn ‘in opzet curatief’ hetgeen betekent dat de tumor volledig kan verdwijnen. Dit is overigens niet altijd het geval, ook na een dergelijke ingreep kan de tumor terugkomen.

Behandelingen bij tumoren groter dan 5 cm of meerdere tumoren:

Trans-arteriële chemo embolisatie (TACE)

Trans-arteriële chemo embolisatie is een techniek waarbij gebruik gemaakt wordt van een katheter, die via de lies wordt ingebracht. Dit gebeurt onder lokale verdoving. Met chemotherapie gevulde bolletjes worden via de katheter in een leverslagader gespoten (doxorubicin). De bolletjes sluiten de kleine bloedvaten in de tumor af en geven kleine hoeveelheden chemotherapie af gedurende een bepaalde periode. Deze techniek wordt toegepast bij wat grotere tumoren en als er meerdere tumoren in de lever zijn.

Radio-embolisatie met Yttrium-90

Radio-embolisatie met Yttrium-90 is een bijzondere vorm van inwendige bestraling. Evenals bij de trans-arteriële chemo embolisatie wordt ook bij deze techniek de tumor van binnenuit bestreden. De patiënt krijgt hele kleine radioactieve bolletjes in de leverslagader toegediend. Die bolletjes lopen vast in de haarvaten rond de levertumor en blijven ruim een week straling afgeven. Dat beschadigt de tumor. De lever zal door transarteriële chemo- of radio-embolisatie niet genezen. Wel werken deze behandelingen levensverlengend en pijnbestrijdend.

Behandeling als de tumor zich door de hele lever heeft verspreid of ook erbuiten:

Systemische behandeling

Als de tumor door de hele lever heen zit of zich ook buiten de lever verspreid heeft, is systemische behandeling vaak de aangewezen therapie. De meest gebruikte systemische therapie is sorafenib*.

Sorafenib is een zogenaamde ‘targeted’ therapie. Dit betekent dat de therapie zich specifiek op de celafwijkingen richt en het gezonde weefsel intact laat. Om goed te kunnen begrijpen wat dit middel doet, is het nodig iets te weten van het ontstaan en groeien van kankercellen.

  1. Bij een normale celdeling is er een bepaald evenwicht tussen het delen van cellen en het verdwijnen van cellen. Oude cellen zijn niet meer nodig en gaan dood en worden vervangen door nieuwe cellen. Dit proces gaat continue door. Bij tumorweefsel is deze balans verstoord en worden er meer en meer van de ‘foute’ cellen gedeeld. Hierdoor groeit de tumor. Bovendien dringen de kankercellen in het gezonde weefsel en maken dit kapot. Zo kunnen tumoren ook uitzaaien.
  2. Kankercellen en tumoren hebben voeding nodig om in stand te blijven en te kunnen groeien. Deze voeding bestaat uit o.a. zuurstof en andere voedingsstoffen die door het bloed worden aangevoerd. Wat er gebeurd bij het ontstaan en groeien van tumoren is ‘angiogenese’, wat letterlijk ‘ontstaan van bloedvaten’ betekent. Kankercellen stimuleren het aanmaken van bloedvaten naar de tumor zodat die in en om de tumor ontstaan. Zo krijgt de tumor de voeding en zuurstof om weer verder te kunnen groeien en uit te zaaien.

Sorafenib richt zich specifiek op deze twee groeifactoren van de kanker. Enerzijds stopt of vermindert het de verstoorde celdeling. Hierdoor zal de groei van de tumor worden geremd. Anderzijds zorgt het voor vermindering van de angiognese, de aanmaak van bloedvaten. Hierdoor wordt de tumor afgesneden van zijn toevoer van voedingstoffen en zuurstof. Zo kan het tumoren stabiliseren of verkleinen.

Systemische behandeloptie

Voor de categorie patiënten waarbij de tumor te groot is, er meerdere tumoren en/of uitzaaiingen zijn, is Nexavar nu de enige systemische behandeloptie waarvoor het bewijs van klinische effectiviteit, onder meer op het eindpunt ‘totale overleving’ is geleverd.

Sorafenib kan ook gegeven worden in een verder gevorderd stadium maar het is wel belangrijk dat de lever nog goed werkt. De werking van de lever is namelijk nodig om de Sorafenib te verwerken. Behandeling met Sorafenib kan de tumor niet tot verdwijning brengen maar in het gunstigste geval wel tot gedeeltelijk afsterven van de tumor met een zekere verlenging van het leven als gevolg.

Gebruik Sorafenib

Sorafenib* kan in tabletvorm gegeven worden. Het gaat meestal om twee maal daags twee tabletten van elk 200 mg, oraal in te nemen. Zoals elke chemotherapie heeft ook Sorafenib bijwerkingen. Deze zijn in het begin meestal het hevigst en nemen na een paar weken vaak in hevigheid af. Het middel mag niet gebruikt worden door kinderen, jongvolwassenen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Ook is het niet geschikt voor mannen en vrouwen met een kinderwens. Het middel beïnvloed niet het reactievermogen.

Levertransplantatie

Elke behandeling van primaire leverkanker is erop gericht om de schade te beperken en om de patiënt langer te doen leven. Hoe lang dat zal zijn is niet te voorspellen. Uiteindelijk overlijdt bijna iedereen met leverkanker aan de gevolgen van de kanker of aan de onderliggende levercirrose. Hierop is één uitzondering en dat is een levertransplantatie. Alleen met levertransplantatie kan de tumor in zijn geheel verwijderd worden en tegelijkertijd de zieke lever worden vervangen. Maar levertransplantatie bij deze patiënten gebeurt maar zelden omdat dit aan strenge voorwaarden is gebonden.

Een levertransplantatie wordt alleen gedaan bij patiënten met levercirrose en een tumor met een doorsnee van minder dan 5 cm. of bij patiënten met maximaal drie tumoren van elk kleiner dan 2 cm. Dit worden de Milaan-criteria genoemd. Vooral vanwege het donortekort zijn de regels streng.

Bij alle andere mogelijkheden blijft de tumor zitten maar zal er getracht worden deze in zijn groei te remmen. Deze zijn hierboven besproken.

Behandeling van secundaire leverkanker:

Bij secundaire leverkanker maakt het uit of er andere uitzaaiingen buiten de lever zijn. Al of niet operatief ingrijpen draait dan alleen om de vraag of er na het weghalen van de tumor nog genoeg gezond leverweefsel overblijft om de leverfunctie te kunnen blijven vervullen. Omdat deze mensen vaak een goede leverfunctie hebben kan er vaak een groter deel van de lever (met tumor) weggehaald worden dan bij patiënten met primaire leverkanker.

Soms zijn er echter uitzaaiingen op meerdere plaatsen in het lichaam, waardoor de behandeling meestal op vertraging van het ziekteproces wordt gericht.

* Sorafenib is in de handel onder de merknaam Nexavar®

Richtlijn behandeling leverkanker

In april 2013 is de officiële richtlijn voor de behandeling van primaire leverkanker – hepatocellulair carcinoom, ofwel HCC – geüpdatet. Als u daarin geïnteresseerd bent, vindt u de nieuwe richtlijn hier.

Lees hier verder over de overlevingskansen bij leverkanker, of lees hier verder over de tips en adviezen bij leverkanker